Văn hóa - Xã hội | Con người Nghi Hưng
Ngô Khôn Duy
Tin đăng ngày: 12/5/2014 - Xem: 10324
 

Ngô Khôn Duy sinh năm 1893, quê làng Hưng Yên, tổng Vân Trình, nay là xã Nghi Hưng, Nghi Lộc, là con gái của Thần Sơn - Ngô Quảng, một Đề đốc giỏi trong phong trào Cần Vương của cụ Phan Đình Phùng (1885 - 1897).

Sau khi phong trào Cần Vương thất bại, ông Ngô Quảng tiếp tục tham gia phong trào Đông Du do cụ Phan Bội Châu khởi xướng và trở thành cánh tay đắc lực của cụ Phan trong việc tuyên truyền, vận động, thiết lập đường dây liên lạc, đưa lớp thanh niên trong nước xuất dương ra nước ngoài hoạt động. Trong số những người xuất dương lớp đầu tiên vào những năm đầu thế kỉ XX, có bà Ngô Khôn Duy. Trên đất Xiêm, Ngô Khôn Duy và bà Đặng Quỳnh Anh được ông Đặng Thúc Hứa giao cho những công việc trong trại cây. Thấy Ngô Khôn Duy sáng dạ, thông minh và chăm học, ông Đặng Thúc Hứa đã tìm cách đưa Ngô Khôn Duy sang Trung Quốc để tiếp tục học tập. Ngô Khôn Duy theo học tại trường Cao đẳng học nữ tử Quảng Đông. Sau 6 năm dùi mài kinh sử, bà đã tốt nghiệp vào loại xuất sắc.

Để tạo điều kiện hợp pháp cho ông Hồ Học Lãm cũng như những người Việt Nam yêu nước ở Trung Quốc có điều kiện hoạt động, cụ Phan Bội Châu đã tác thành cho Hồ Học Lãm và Ngô Khôn Duy nên vợ chồng. Hai vợ chồng sinh được hai người con gái là Hồ Diệc Lan và Hồ Mộ La.

Gia đình bà Ngô Khôn Duy là nơi đi lại, ăn nghỉ của những người yêu nước Việt Nam tại Trung Quốc từ những ngày đầu xây dựng cơ sở cách mạng ở hải ngoại. Đến cuối năm 1924, thời kì lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô về Trung Quốc hoạt động, thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Lê Hồng Phong, Trương Văn Lĩnh, Lê Thiết Hùng, Phạm Văn Đồng... đều được bà Ngô Khôn Duy hết lòng giúp đỡ. Bà đã dành dụm, chắt chiu từng đồng lương của chồng để giúp đỡ in báo chí. Khi cách mạng gặp khó khăn, nhiều đồng chí bị quân của Tưởng Giới Thạch bắt, bà Ngô Khôn Duy đã không hề sợ hãi, chạy vạy kiếm tiền lót tay các cửa của quân đội Tưởng để giải cứu họ ra khỏi nhà tù.

Là một người yêu nước tha thiết, bà Ngô Khôn Duy luôn hướng hai con gái nối nghiệp con đường yêu nước và cách mạng của cha mẹ. Trên con đường cứu nước, Hồ Diệc Lan và Lê Thiết Hùng đã được anh em đồng chí xe duyên, họ nên vợ chồng.

Vào mùa thu 1942 - 1943, Bác Hồ bị quân Tưởng Giới Thạch vây bắt ở Tĩnh Túc trong chuyến Người đi công cán sang Trung Quốc. Khi nhận được mật thư của Trung ương Đảng ta từ trong nước gửi sang báo tin, bà Ngô Khôn Duy đã cùng con gái Hồ Diệc Lan đi khắp nơi tìm tung tích. Khi biết Bác bị quân Tưởng giam trong nhà tù, bà Ngô Khôn Duy đã tìm mọi cách chạy các cửa, viết kiến nghị, vận động đồng bào đấu tranh, ... để đòi Tưởng Giới Thạch phải trả lại tự do cho lãnh tụ Hồ Chí Minh…

Tháng 6 năm 1946, Hồ Chủ tịch đã cho người sang Trùng Khánh (Trung Quốc) để đón 3 mẹ con bà Ngô Khôn Duy về nước. Mặc dù tuổi đã cao nhưng bà Ngô Khôn Duy vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng tại quê chồng ở Quỳnh Lưu trong thời kì kháng chiến chống Pháp. Sau năm 1954, Bác Hồ và Chính phủ về tiếp quản thủ đô, bà Ngô Duy Khôn được mời ra sống ở Hà Nội và làm việc tại Tòa soạn báo Nhân Dân.

Bà Ngô Khôn Duy từ trần năm 1980, bà là một tấm gương cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam.

THÔNG TIN CẦN BIẾT
Lịch công tác
Văn bản pháp quy
Album ảnh Nghi Lộc
Video về Nghi Lộc
Diễn đàn trao đổi
Liên hệ - Góp ý
VID8EO CLIPS
Loading the player...
LIÊN KẾT QUẢNG CÁO
HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

Hotline - 0943.038.117

Văn phòng - 0383.612.202
Hôm nay: 1317  - Tất cả: 7,950,624
 
     
 
Ủy ban nhân dân xã Nghi Hưng
Địa chỉ: Xóm 13 Xã Nghi Hưng – Huyện Nghi  Lộc – Tỉnh Nghệ An
Email: vanphongnghihung@gmail.com - Website: http://nghihung.gov.vn